{"id":409,"date":"2022-05-04T04:24:15","date_gmt":"2022-05-04T04:24:15","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/?p=409"},"modified":"2022-05-04T04:31:09","modified_gmt":"2022-05-04T04:31:09","slug":"cevirmen-ve-yazar-kamuran-demirin-sakironun-sarkilarindaki-kadin-idealizyonuna-dair-yaptigi-calismayi-sol-okurlari-icin-konustuk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/?p=409&lang=tr","title":{"rendered":"\u00c7evirmen ve yazar Kamuran Demir&#8217;in \u015eakiro&#8217;nun \u015fark\u0131lar\u0131ndaki kad\u0131n idealizyonuna dair yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 soL okurlar\u0131 i\u00e7in konu\u015ftuk."},"content":{"rendered":"<p>\u00d6ZKAN \u00d6ZTA\u015e-R\u00f6portajlar\u0131 ve \u00fcretimleriyle soL okurlar\u0131 ile bulu\u015fan Kamuran Demir&#8217;i en son Yaz\u0131lama Yay\u0131nevi&#8217;nden yay\u0131mlanan ve tarihteki ilk K\u00fcrt\u00e7e roman olan &#8220;K\u00fcrt \u00c7oban&#8221; roman\u0131n\u0131n \u00e7evirisiyle konuk\u00a0<a href=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/haber\/cevirmenleri-anlatiyor-tarihin-ilk-kurtce-romani-bolsevik-bir-coban-313997\" target=\"\" rel=\"noopener\">etmi\u015ftik<\/a>.<\/p>\n<p>Demir&#8217;in son \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olan &#8220;\u015eakiro&#8217;nun \u015fark\u0131lar\u0131nda kad\u0131n idealizasyonu&#8221; adl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u00a0hem yayg\u0131n bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 olan K\u00fcrt\u00e7e s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dair akademik bir katk\u0131 hem de bu alana dair kendini tekrar eden devinime\u00a0k\u0131yasla farkl\u0131 ve \u00f6zg\u00fcn bir \u00fcretim. Na Yay\u0131nlar\u0131&#8217;ndan \u00e7\u0131kan kitap Kamuran Demir&#8217;in ayn\u0131 zamanda Mardin Artuklu \u00dcniversitesi&#8217;nde K\u00fcrt Dili ve Edebiyat\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc&#8217;ndeki y\u00fcksek lisans tezinin konusu.<\/p>\n<p>Dengb\u00eajlik, s\u00f6z\u00fcn ses ile birle\u015ftirilerek lirik veya epik konular\u0131nda dinleyiciye aktar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir t\u00fcr a\u015f\u0131kl\u0131k gelene\u011fi. K\u00fcrt\u00e7e&#8217;de &#8220;deng&#8221; ses, &#8220;b\u00eaj&#8221; ise s\u00f6ylemek kelimelerinin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131.\u00a0K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde ve Ortado\u011fu&#8217;da yayg\u0131n olan s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00fcretiminin hem ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131 hem de ba\u015fl\u0131ca \u00f6rne\u011fidir dengb\u00eajlik. K\u00fcrt k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn\u00a0bellek ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan bu gelene\u011fin en \u00f6nemli isimlerinden birisi de me\u015fhur ismiyle &#8220;\u015eakiro&#8221; olarak bilinen \u015eakir Deniz&#8217;dir. \u015eakiro, ayn\u0131 zamanda dengb\u00eajlerin \u015fah\u0131 olarak tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p>Dengb\u00eajlik gelene\u011finin en \u00f6nemli isimlerinden olan \u015eakiro&#8217;yu ve onun \u015fark\u0131lar\u0131na dair \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n akademik boyutunu Kamuran Demir ile soL okurlar\u0131 i\u00e7in konu\u015ftuk.<\/p>\n<h3>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131n fikri nereden \u00e7\u0131kt\u0131? Nas\u0131l olgunla\u015ft\u0131 bu fikir?<\/h3>\n<p>Bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n fikrini asl\u0131nda derinlerde, belki \u00e7ocuklu\u011fuma kadar uzanan bir yerde aramak gerekecek. Dengb\u00eajlik; b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e anlam\u0131n \u00f6rt\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, dillendik\u00e7e ac\u0131n\u0131n, sevincin, ge\u00e7mi\u015fin ve ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131k izinin eme\u011fe buland\u0131\u011f\u0131, g\u00fczelle\u015fti\u011fi o \u00f6r\u00fcnt\u00fc. Bende hep t\u0131n\u0131s\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131, bu kadar hissetti\u011fim bir m\u00fczik k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00fcst\u00fcne \u00f6zel \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131 diyordum. Bir g\u00fcn de\u011ferli a\u011fabeyim Fecri Polat, ki kendisi bir dengb\u00eaj kadar dolu birisi, \u015eakiro \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131 \u00f6nerdi. \u00d6yle de oldu, \u015eakiro\u2019nun k\u0131lamlar\u0131n\u0131 (s\u00f6yledi\u011fi eserleri) inceleyerek ba\u015flad\u0131k. \u015eakiro\u2019nun eserlerinde kad\u0131n\u0131n idealize edildi\u011fi g\u00fcn gibi ortadayd\u0131, bunu iddia ederim dedim! Y\u00fcksek lisansta k\u0131ymetli e\u011fitimcilerle de bulu\u015fmak bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 olgunla\u015ft\u0131ran sebep oldu.<\/p>\n<h1>&#8216;Mutlaka insan ger\u00e7e\u011fini estetize edip anlat\u0131rd\u0131&#8217;<\/h1>\n<h3>Peki neden \u015eakiro? Dengb\u00eajler aras\u0131nda bunu se\u00e7menizin nedeni nedir?<\/h3>\n<p>Ana temam\u0131z dengb\u00eajlikti, konumuz da dengb\u00eajlikte kad\u0131n idealizasyonu. Biz bu kitap arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla bu ekolde kad\u0131nlar\u0131n t\u00fcm g\u00fczelli\u011fiyle yans\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ettik. Bunu da en g\u00fczel yapan, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en b\u00fcy\u00fck son dengb\u00eaji \u015eakiro\u2019ydu. Onlarca \u00fcretti\u011fi veya ba\u015fkalar\u0131ndan aktard\u0131\u011f\u0131 eserlerde o, mutlaka insan ger\u00e7e\u011fini estetize edip anlat\u0131rd\u0131. S\u00f6z\u00fcn sesi bal eyledi\u011fi bir dengb\u00eaj, \u015eakiro. Sevgi sanat\u0131n\u0131n, a\u015fk\u0131n en b\u00fcy\u00fck i\u015f\u00e7isi.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/sites\/default\/files\/images\/content\/article\/2022\/05\/03\/i%C3%A7erik%C5%9Fakiro2.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"563\" data-entity-type=\"file\" data-entity-uuid=\"79f21619-dd9e-4770-adb1-84c45ffde0b7\" \/><\/p>\n<h1>&#8216;Dengb\u00eajlerin b\u00fcy\u00fck oranda kad\u0131nlar\u0131 \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u00a0fark ettik&#8217;<\/h1>\n<h3>Kad\u0131n idealizasyonundan kast\u0131n\u0131z\u00a0nedir? Bunu bu \u00e7al\u0131\u015fmada hangi ba\u011flamda ele ald\u0131n\u0131z?<\/h3>\n<p>Eserleri dillendirirken dengb\u00eajlerin b\u00fcy\u00fck oranda kad\u0131nlar\u0131 \u00f6vd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, kad\u0131nlar\u0131n her ger\u00e7eklikleriyle estetize ve asl\u0131nda bir nevi idealize edildi\u011fini, bu s\u0131rada belli ba\u015fl\u0131 kal\u0131p ifadeler kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark ettik \u00f6n ara\u015ft\u0131rma s\u0131ras\u0131nda. Bu konuda kavram karma\u015fas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek ve aktar\u0131m\u0131 do\u011fru sunabilmek i\u00e7in a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k; hassasla\u015fabilen bir konu \u00e7\u00fcnk\u00fc. Dengb\u00eajler sanatlar\u0131n\u0131 icra ederken, kad\u0131n karakterlerin bask\u0131n veya seyrek oldu\u011fu kimi i\u00e7eriklerde kad\u0131n\u0131 toplumun olduk\u00e7a \u201cho\u015f\u201d buldu\u011fu bir ba\u011flamda betimlemeler yaparak aktar\u0131yorlard\u0131. Duru\u015fuyla, tarz\u0131yla, ahlak ve karakteriyle o; tek, g\u00f6zde, harika bir insan ki\u015fisiydi. Biz bu olaya -\u00e7\u00fcnk\u00fc bir \u201cmertebe\u201d hususuydu belki de- \u201ckad\u0131n idealizasyonu\u201d dedik. Hatta ileri bile gittik, \u201cKad\u0131nlar en \u00e7ok \u015eakiro\u2019nun k\u0131lamlar\u0131nda g\u00fczel!\u201d diye bir sonuca vard\u0131k.<\/p>\n<h3>\u00c7al\u0131\u015fman\u0131zda k\u0131yafetler, din \u00f6gesi, di\u011fer canl\u0131lar\u00a0gibi b\u00f6l\u00fcmler de var. Buray\u0131 biraz daha\u00a0a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z okurlar\u0131m\u0131z i\u00e7in?<\/h3>\n<p>Dengb\u00eajler kad\u0131nlar\u0131n neyi giydi\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015flerse \u00f6yle resmetmi\u015fler, mesela eskilerin modas\u0131n\u0131 bilemeyenler bu \u00e7al\u0131\u015fmada iyi \u015feyler bulacakt\u0131r diye umuyoruz. Dengb\u00eajler, \u00e7evrelerinde hangi canl\u0131n\u0131n g\u00fczel bir taraf\u0131n\u0131 yakalam\u0131\u015flarsa, kad\u0131nlar i\u00e7in onu pelesenk etmi\u015fler; mesela kad\u0131nlar\u0131n y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kaz y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcne benzetmi\u015fler; usul usul, tane tane.<\/p>\n<p>Dengb\u00eaj; o g\u00fczel kad\u0131na kavu\u015famad\u0131\u011f\u0131nda onu ka\u00e7\u0131r\u0131p beylerin, a\u015firet liderlerinin evlerine g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f k\u0131lamlarda. \u0130lkin, murat aray\u0131\u015f\u0131ndakilerin muratlar\u0131 has\u0131l olsun diye M\u00fcsl\u00fcman evlerine gitmi\u015fler; sonra ziyaretlere, evliyalara\u2026 Vuslat ger\u00e7ekle\u015fmezse gayrim\u00fcslimlere varm\u0131\u015flar; ba\u015fka diyarlara, &#8220;ellere&#8221; gitmi\u015fler. \u201cDi\u011fer Unsurlar\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde t\u00fcm k\u0131lamlarda ortak kullan\u0131lan kal\u0131p s\u00f6yleyi\u015flere, farkl\u0131 farkl\u0131 versiyonlar\u0131na de\u011finmi\u015ftik. Birka\u00e7\u0131ndan bahsetmi\u015f olduk\u2026<\/p>\n<h1>&#8216;Konumuzla ilgili daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fmaya denk gelmedik&#8217;<\/h1>\n<h3>Dengb\u00eaj \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 birbirine \u00e7ok benzeyen \u00fcr\u00fcnler veriyor. Bu konuda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Birbirinin tekrar\u0131 olan \u00e7al\u0131\u015fmalar sizce de verimsiz olmuyor mu? Sizin \u00e7al\u0131\u015fman\u0131z\u0131n benzeri \u00f6rnekleri var m\u0131?<\/h3>\n<p>Hakl\u0131l\u0131k pay\u0131n\u0131z var. \u015eakiro\u2019nun hayat\u0131yla ilgili farkl\u0131 bir c\u00fcmleyi okuyabilmek i\u00e7in onlarca eser tarad\u0131\u011f\u0131m\u0131z oldu. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar \u00fcretiyor, bu ger\u00e7ek. Ancak elimizi suya dald\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda eski zenginli\u011fi bulmak gitgide zorla\u015f\u0131yor. Yaz\u0131l\u0131 ve kay\u0131tl\u0131 kaynaklar\u0131n -bu b\u00fcy\u00fck denizde- \u00e7ok az olu\u015fu, \u00fcstelik dengb\u00eajli\u011fin neredeyse son y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131zda \u201cfark edilir\u201d olu\u015fu bizi belki de her \u015feyden mahrum etti.<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok etken var. Mesela \u015eakiro gibi d\u00f6nemin sanat ustas\u0131 bile ilk ses kayd\u0131nda diretmi\u015f, temkinli yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Bunda geleneksel dengb\u00eaj k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde kaydedilmenin, enstr\u00fcmanla\u015fman\u0131n, moderniteyle ilk bulu\u015fman\u0131n, pek \u00e7ok \u015feyin so\u011fuk, kirli izi var. \u00d6zetle, farkl\u0131 bir yaz\u0131l\u0131 \u00fcretimde bulunmak emek isteyecektir. Elimizi s\u00fcrekli ayn\u0131 yere dald\u0131rmamal\u0131y\u0131z belki de! Bizim konumuzla ilgili daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f hi\u00e7bir \u00e7al\u0131\u015fmaya denk gelmemi\u015ftik. Bu da bizi mutlu etmi\u015fti a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131.<\/p>\n<h3><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/sites\/default\/files\/images\/content\/article\/2022\/05\/03\/i%C3%A7erik%C5%9Fakiro.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"563\" data-entity-type=\"file\" data-entity-uuid=\"01fb6195-4611-49be-a49d-bac5e49b4d0e\" \/><br \/>\nSon olarak bir de \u015fiir kitab\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131n\u0131z, &#8216;H\u00eama-Dosdo\u011fru a\u015fk bu\u2026&#8217; ad\u0131nda. Neler s\u00f6ylemek istersiniz?<\/h3>\n<p>Uzun uzun \u015eakiro okuyunca haliyle s\u00f6z\u00fcn\u00fcz de dosdo\u011fru a\u015fk oluyor. H\u00eama da \u00f6yle, dosdo\u011fru bir a\u015fk \u015fiiri. Bizim ilk K\u00fcrt\u00e7e \u015fiir kitab\u0131m\u0131z. Yine g\u00fczelli\u011fiyle bahsetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k hayali bir kad\u0131ndan, H\u00eama\u2019dan; yazmak, g\u00fczeli aramakt\u0131 belki de, gariptir. H\u00fclasa, dengb\u00eajli\u011fin g\u00f6lgesinde \u00e7a\u011fda\u015f \u015fiire bulad\u0131k s\u00f6z\u00fc.<\/p>\n<h3>Te\u015fekk\u00fcrler keyifli sohbet i\u00e7in<\/h3>\n<p>Ben \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim, g\u00fczel sohbet i\u00e7in.\u00a0\u00d6zellikle belirtmek isterim, dengb\u00eajlik kitab\u0131m\u0131z\u0131n arka kapa\u011f\u0131na yaz\u0131n\u0131\u00a0k\u0131van\u00e7la yazd\u0131k. Sana\u00a0ve Fecri Polat\u2019a bu mert tutumlar\u0131n\u0131z nedeniyle ayr\u0131ca i\u00e7tenlikle te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n<p>03.05.2022<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/haber.sol.org.tr\/haber\/dengbej-calismalarina-akademik-bir-katki-sakironun-sarkilari-334326\">KaynakSol Haber:https:\/\/haber.sol.org.tr\/haber\/dengbej-calismalarina-akademik-bir-katki-sakironun-sarkilari-334326<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00d6ZKAN \u00d6ZTA\u015e-R\u00f6portajlar\u0131 ve \u00fcretimleriyle soL okurlar\u0131 ile bulu\u015fan Kamuran Demir&#8217;i en son Yaz\u0131lama Yay\u0131nevi&#8217;nden yay\u0131mlanan ve tarihteki ilk K\u00fcrt\u00e7e roman olan &#8220;K\u00fcrt \u00c7oban&#8221; roman\u0131n\u0131n \u00e7evirisiyle konuk\u00a0etmi\u015ftik. Demir&#8217;in son \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 olan &#8220;\u015eakiro&#8217;nun \u015fark\u0131lar\u0131nda kad\u0131n idealizasyonu&#8221; adl\u0131 ara\u015ft\u0131rmas\u0131\u00a0hem yayg\u0131n bir ara\u015ft\u0131rma alan\u0131 olan K\u00fcrt\u00e7e s\u00f6zl\u00fc k\u00fclt\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na dair akademik bir katk\u0131 hem de bu alana dair kendini<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":410,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[124],"tags":[580,572,582,574,170,584,576,528,122,568,586,570,274,578],"class_list":["post-409","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-roportaj","tag-dengbej-sakiro-tr","tag-hema","tag-kamuran-demir-tr","tag-kilam","tag-kitap","tag-kurdi-tr","tag-kurtce","tag-na-kitap-tr","tag-na-yayinlari-tr","tag-ozkan-oztas","tag-pirtuk-tr","tag-sol-haber","tag-wesanen-na-tr","tag-wesanxane"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/409","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=409"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":412,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/409\/revisions\/412"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/410"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blog.nayayinlari.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}