Xwebûn / Etar yan zî çerçî, karsazê serdemê yê. Ê ke tewr zehf tûtî çim ro rey înan bî, helbet pîrekî zî. Ca ca bûkî zî. Bêrê ma ewro verê xo bidê ê çerçîyan.
Serr û zeman verî, muhîm nîyo kam cû tarîxe de, la çîyo muhîm, erê, verî çerçî bîbî. Zey ewro dikanî, marketê pîlî helbet çinê bî. Çerçî bîbî û ê çerçî dew bi dew, mezra bi mezra geyrayêne û çende çiyê tedir rotêne.
Zehf serran verî, ê çerçî bi heranê xo geyrayêne. Barê xo kerdêne sindoqan û ê sindoqan eştêne serê paştîya heranê xo û yallah… Dew bi dew…
Tutan veyndayêne: “Çerçîyo barê to çi yo, çerçîyo barê to çi yo”…
Tutan benîşt ra hes kerdêne. Hîvey benîştî bî. Mewican ra zî hezkerdêne.
Pîrekî zî hîveyê derzînî, la û çîyanê anayînan bî.
Reyna zehf verî bî û helbet a çaxî pere çinêbî. Çerçîyan çî xo bi çî dewican terampe kerdêne. Yanê ê çîke dayêne dewican, mesela derzînî dayêne, mewicî dayêne, dewican zî qeybî heqê cê mesela rûno teze dayêne, qawirme dayêne, çi zana, hendî a dewe de çi bîbî, çi meşhûr bî ew dayêne. Cuye bi eno tewir dewam kerdêne.
Dima ra erebeyî veciyayê. Çerçîyê ke îmkanê înan bîbî kar kerd pîl û erebeyan girotî. Na reye bi erebeyan çerçîtî kerd. Na reye tewir bi tewr çî kerdêne erebeyê xo û rotêne.
Mesela caw rotêne, cawê qey başna, doşek, lihêf, cawê qey cilan, qey fistanan, qey cilanê bûkanîyan… Her tewir caw. Çerçîyê ke bi heranê xo rojêk de encax eşkayêne şorê dewêke, di dewan. Çerçîyê neweyî bi erebeyanê xo biwaştê eşkayêne şorê çende dewan. Hendî kar heno bîn rehet bî. Xalê dadê mi zî jo ê çerçîyan ra bî. Verî heminan erebe girot bî û dest bi çerçîtîyo modern kerd bî. Dima ra sebî? Dima ra ê dewe de dikan kerd a û çerçîtîya ê qedîya.
Zehf tay, rewşa çerçîyanê bînan zî ana bî. Heniyan dikan kerd a, heniyan semedê dikanê biyê a mecbûr mendî fek çerçîtî ra vera bidê. Hendî dewan de zî dikan û qehwexaneyî bîbî, cawo ke dikanî çinêbî zî hendî ê şîne sûke û ewca ra lazimatîyanê xo temîn erdêne.
Ger şima vacê ene mesela çiya ra vecîya? Ez vacî:
Çende roje verî Ajansê Mezepotomya de xeberêke bi sernameyê “Bi roj çerçî, şewe niştox o” vecîya. Zehf kêfê mi a xebera ra hame. Xebera serê niştox Çetîn Lodî de bî. Lodî hema zî çerçîtî keno. Bi erebeyê xo, şino cayan, geyreno, çiyan roşeno û helbet hîkayeyan dano pêser. Lodî heta enka 6 kitabî nişto û niştişê xo dewam keno. Bi xêrê ê rê çerçîtî reyna hame ma vîr. Erê “Çerçîyo barê to çi yo?” Çetîn Lodî belkî qeybî çerçîtî nifşo peyîn o. Çerçîtî zî hendî qedêna. Ma silaman heme çerçîyanê ke heta ewro ked dayê şarî rê şirawenê.
